على زمانى قمشه اى

143

هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )

رصد ديگر در سه‌شنبه جمادى الآخر مطابق شهريور ، روز مهر ماه 357 [ يعنى 4 / 7 / 357 ] يزدگردى براى تحويل به برج ميزان [ مهر ] و در گواهىنامه‌اى ( صورت جلسه ) كه حاضران امضا كردند آمده است : در روز شنبه دو شب از صفر 378 مانده [ - شنبه 28 صفر 378 ] و آن روز 16 حزيران است [ در روزگار ما 16 حزيران رومى برابر است با 8 تير ] از سال 299 اسكندرى ، و انيران روز است از خردادماه 357 يزدگردى ، و از مشاهدات ايشان ( مهندسان و هيئت‌دانان و عدول ) به‌وسيله آلت و ابزارى كه ابو سهل به ابتكار خويش اختراع نموده به ثبوت پيوست كه آلت مزبور دلالت بر صحت دخول خورشيد به رأس السرطان بعد از گذشتن يك ساعت از شبى كه صبح آن انيران [ 30 ] روز مزبور است و جملگى متفق گشتند به يقين و اطمينان بدان ، و قاطبه حضار از منجم و مهندس و كسانى كه وابسته به صنعت نجوم و بدان خبره بودند تسليم شدند كه چنين آلت رصدى و ابزار نجومى به اين دقيقى و روشنى و بلندمرتبه‌اى بر جميع آلات رصدى كه تا اين زمان پديد آمده و معهود بوده فزونى دارد و دقيق‌تر مىباشد ، و اذعان كردند كه ابو سهل به‌وسيله اين آلت نجومى به دورترين هدف در امر رصد نايل آمده است . نتيجه اين رصد : 1 . بعد سمت الرأس از مدار رأس السرطان 7 درجه و 50 دقيقه . 2 . ميل اعظم ( كه عبارت از غايت بعد منطقة البروج از دائرة معدل است ) برابر 23 درجه و 51 دقيقه و 1 ثانيه است . 3 . عرض دار المملكة ( منزل مسكونى شرف الدوله ، جايگاه رصدخانه كه در بستان اين منزل قرار دارد ) ، به قدر مجموع ميل اعظم و فاصله سمت الرأس از رأس السرطان يعنى : 1 / 41 / 31 - 1 / 51 / 23 سى و يك درجه و چهل و يك دقيقه و